MTA Genel Müdürlüğü tarafından Ankara ili, Sincan ilçesinde 2015-33-13-14,

2016-33-13-12 ve 2017-33-13-12 özel kod numarası ile yürütülen “Ankara ve Civarı

Jeotermal Enerji Aramaları Projesi” kapsamında, AR: 2014/018 no.lu Ankara-Sincan-

Türkobası, AR: 2014/019 no.lu Ankara-Sincan-Yenipeçenek, AR: 2014/021 no.lu

Ankara-Sincan-Zir, AR: 2014/022 no.lu Ankara-Sincan-Anayurt jeotermal kaynak arama

ruhsat sahalarında jeoloji, jeofizik ve hidrojeokimya etüt çalışmaları yapılarak, ruhsat

sahalarının jeotermal enerji potansiyelinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Yapılan bu

çalışmaların sonucunda AR: 2014/019 no.lu Sincan-Yenipeçenek jeotermal kaynak

arama ruhsat sahasında 1.500,00 m derinliğinde ASY-2016/5, AR: 2014/018 no.lu

Sincan-Türkobası jeotermal kaynak arama sahasında 2.200,00 m derinliğinde

AST-2016/10 ve AR: 2014/022 Sincan-Anayurt jeotermal kaynak arama ruhsat sahasında

3.001,50 m derinliğinde ASA-2017/10 jeotermal araştırma sondajları gerçekleştirilmiştir.

İnceleme alanı 1/100.000 ölçekli Bolu H-28, 29 ve Ankara İ-28, 29 paftalarında

yer almaktadır. Temel istifi, bölgedeki diğer istiflerin temelini oluşturmaktadır. En altta,

metamorfik kayalardan ve çoğu Geç Permiyen kireçtaşı blokları içeren, kırıntılılardan

oluşan Karakaya Kompleksi bulunmaktadır. Bunun üzerine uyumsuzlukla yer alan şelf

tipi kireçtaşlarından oluşan Kimmericiyen-Berriyasiyen yaşlı Bilecik kireçtaşı

bulunmaktadır.

Turoniyen-Maastrihtiyen yaş aralığında bölgede gelişen tektonizmanın etkisiyle

bölgenin morfolojisindeki değişim sonrası birbirinden farklı havzalarda Haymana-

Polatlı, Çanakçı-Yıldızlı ve Ayaş istifleri oluşmuştur. Söz konusu ruhsat alanları Ayaş

İstifi içerisinde yer almaktadır.

Ayaş İstifi; Haymana-Polatlı istifinin kuzeyinde yer alır. Çalışma sahasında

Temel İstifi’nin üzerinde uyumsuzlukla karasal çökellerden oluşan Maastrihtiyen yaşlı

İncirli formasyonu, daha sonrada sıra ile uyumlu olarak sığ denizel-resifal özellikli yine

Maastrihtiyen yaşlı Kapıkaya kireçtaşı, üzerine uyumsuz olarak Üst Paleosen-Alt Eosen

yaşlı Kızılçay formasyonu ve Alt Eosen-Lütesiyen yaşlı Alçı formasyonu, daha sonrası

ile ilişkisi görülemeyen Lütesiyen yaşlı Abdüsselamdağ Volkanit karmaşığı ve aynı yaş

evresinde karada oluşmuş Tekke Volkaniti yer almaktadır.

Örtü Birimleri; Ayaş istifindeki daha yaşlı birimler üzerine açısal uyumsuzlukla

yelpaze ve akarsu çökellerinden oluşan Alt-Orta Miyosen yaşlı Kumartaş Formasyonu

gelmektedir. Bu formasyonla yanal ve dikeyde geçişli gölsel çökellerden oluşan ve eş

zamanlı volkanizma içeren aynı yaştaki Hançili formasyonu bulunmaktadır. Post tektonik

birimler; Ayaş istifi üzerinde açısal uyumsuzlukla bulunan, yelpaze, akarsu, göl çökelleri

ve eş zamanlı volkanizma içeren Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı Alagöz formasyonu

tektonizmadan etkilenmemiş olarak yer almaktadır. Holosen dönemindeki Alüvyon

çökelleri bölgedeki son birimlerdir.

İnceleme alanında genel olarak kıvrım eksenleri KD-GB doğrultuludur. Bu durum

KB-GD doğrultulu bir sıkışmayı işaret etmektedir. Özellikle örtü birimleri olan Kumartaş

ve Hançili formasyonlarında bu kıvrımlar çok iyi izlenir. Bölgede yer alan fayların genel

doğrultusu KD-GB ve KB-GD ve yaklaşık D-B doğrultuludur. Bu faylarda doğrultu atım

bileşeni görülmekle beraber oblik atım özelliği gözlenmektedir.

Sahadaki jeotermal sistemin yayılımı, rezervuar kayaç derinliği, gömülü yapıların

ve sahanın genel tektonik yapısının belirlenmesi için ruhsat sahasında jeofizik

çalışmalardan Controlled Source Audio Magnetotelluric (CSAMT), düşey elektrik sondaj

(DES) ve doğal potansiyel (SP) çalışmaları gerçekleştirilmiştir.

ii

Gerçekleştirilen tüm çalışmalara ait verilerin değerlendirilmesi sonucu

AR: 2014/019 no.lu Sincan-Yenipeçenek jeotermal kaynak arama ruhsat sahasında

1.500,00 m derinliğinde ASY-2016/5, AR: 2014/018 no.lu Sincan-Türkobası jeotermal

kaynak arama sahasında 2.200,00 m derinliğinde AST-2016/10 ve AR: 2014/022 Sincan-

Anayurt jeotermal kaynak arama ruhsat sahasında 3.001,50 m derinliğinde ASA-2017/10

kodlu jeotermal araştırma kuyusu yapılmıştır.

2016 yılında tamamlanan 1.500,00 metre derinliğindeki ASY-2016/5 kuyusunda

yüzeyden itibaren Alt-Orta Miyosen yaşlı Hançili formasyonuna ait kırıntılılar (0,00-

146,00 m), altında Orta Eosen yaşlı Tekke Volkaniti’ne ait andezitik, bazaltik karakterde

lav ve piroklastiklerden oluşan volkanikler (146,00-1.500,00 m) kesilmiştir.

ASY-2016/5 kuyusunda 0,00-216,00 m’ler arası 171/2” çaplı matkap ile ilerleme

yapılmıştır. 211,00 m derinliğe 133/8” çaplı kapalı casing muhafaza borusu indirilmiş ve

boru arkası çimentolanmıştır. 216,00 m’den 760,00 m derinliğe kadar 121/4” matkap

kullanılarak 755,40 m derinliğe 95/8” çaplı kapalı casing ikinci muhafaza borusu indirilmiş

ve boru arkası çimentolanmıştır. 760,00-1.500,00 m’ler arası 81/2” çaplı matkap

kullanılarak ilerleme yapılmış kuyu 1.500,00 m derinliğinde tamamlanmıştır. Kuyuya,

738,84-748,06 m’ler arası kapalı, 748,06-1.500,00 m’ler arası filtreli 65/8” çaplı casing

(lineer) indirilerek teçhiz edilmiştir.

ASY-2016/5 jeotermal sondajında ilerlemenin, gerekli kuyu içi jeofizik

ölçümlerin ve teçhiz işlemlerinin tamamlanmasının ardından, kompresör ile üretim ve

kuyu geliştirme çalışmalarına başlanmış, kuyuda statik sıcaklık ve basınç ölçüleri alınmış,

water-loss ve enjeksiyon testleri öncesi kuyuya deneme amaçlı su basılmış ancak yaklaşık

10 dakika içinde kuyu başı basıncının 70 bara çıkması dolayısıyla kuyunun su almadığı

görülmüş ve testler yapılamamıştır. Akabinde kuyuda kompresörle üretim yapmak için

takım kademeli olarak 1.400,00 m ye kadar indirilmiş ancak kuyuda akışkan olmadığı

görülmüştür. Kuyuda 1.482,00 m’de maksimum statik sıcaklık 71,8 °C olarak

ölçülmüştür.

2017 yılında tamamlanan 2.200,00 metre derinliğindeki AST-2016/10 kuyusunda

yüzeyden itibaren Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı Alagöz formasyonuna ait kırıntılılar (0,00-

42,00), altında Alt-Orta Eosen yaşlı Alçı formasyonuna ait volkanitlerden türeme

kırıntılılar, tüf, bazaltik-andezitik karakterde lav ve volkanik ara seviyeli killi kireçtaşı

(42,00-1.960,00 m) altında şeyl, kumtaşı, bazalt, tüf, şist, fillit ve metavolkaniklerden

oluşan Triyas yaşlı Karakaya Kompleksi (1.960,00-2.200,00 m) kesilmiştir.

AST-2016/10 kuyusunda 0-228 m’ler arası 171/2” çaplı matkap ile ilerleme

yapılmıştır. 224,00 m derinliğe 133/8” çaplı kapalı casing muhafaza borusu indirilmiş ve

boru arkası çimentolanmıştır. 228,00 m’den 751,50 m derinliğe kadar 121/4” matkap

kullanılarak 748,10 m derinliğe 95/8” çaplı kapalı casing ikinci muhafaza borusu indirilmiş

ve boru arkası çimentolanmıştır. 751,50-2.200,00 m’ler arası 81/2” çaplı matkap

kullanılarak ilerleme yapılmış kuyu 2.200,00 m derinliğinde tamamlanmıştır. Kuyuya,

725,45-751,53 m’ler arası kapalı, 751,53-940,46 m’ler arası filtreli, 940,46-953,21 m’ler

arası kapalı, 953,21-1.205,00 m’ler arası filtreli, 1.205,00-1.217,75 m’ler arası kapalı,

1.217,75-1.771,12 m’ler arası filtreli, 1.771,12-1.783,79 m’ler arası kapalı, 1.783,79-

2.188,02 m’ler arası filtreli, 2.188,02-2.200,00 m’ler arası kapalı 65/8” çaplı casing (lineer)

indirilerek teçhiz edilmiştir.

AST-2016/10 jeotermal sondajında ilerlemenin, gerekli kuyu içi jeofizik

ölçümlerin ve teçhiz işlemlerinin tamamlanmasının ardından, kompresör ile kuyu

geliştirme, asitleme ve üretim çalışmaları yapılmıştır. 257,00 metreden yapılan

kompresörle üretim çalışmaları sonunda kuyudan 75,00 °C kompresör sıcaklığında, 25

l/sn. kompresör debisinde jeotermal akışkan elde edilmiştir.

iii

2018 yılında tamamlanan 3.001,50 metre derinliğindeki ASA-2017/10 kuyusunda

yüzeyden itibaren Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı Alagöz formasyonuna ait kırıntılılar

(0-20,00 m), altında Alt-Orta Miyosen yaşlı Hançili formasyonuna ait kırıntılılar

(20,00-895,00 m), altında Alt-Orta Eosen yaşlı Alçı formasyonuna ait andezitik, bazaltik

volkanikler, konglomera ve volkanik ara seviyeli kireçtaşı birimleri kesilmiştir

(895,00-3.001,50 m).

ASA-2017/10 kuyusunda 0,00-692,50 m’ler arası 171/2” çaplı matkap ile ilerleme

yapılmıştır. 685,96 m derinliğe 133/8” çaplı kapalı casing muhafaza borusu indirilmiş ve

boru arkası çimentolanmıştır. 692,50 m’den 1.600,00 m derinliğe kadar 121/4” matkap

kullanılarak 1.581,51 m derinliğe 95/8” çaplı kapalı casing ikinci muhafaza borusu

indirilmiş ve boru arkası çimentolanmıştır. 1.600,00-3.001,50 m’ler arası 81/2” çaplı

matkap kullanılarak ilerleme yapılmış kuyu 3.001,50 m derinliğinde tamamlanmıştır.

Kuyuya, 1.550,00-1581,80 m’ler arası kapalı, 1.581,80-2.995,00 m’ler arası filtreli,

2.995,00-3.001,5 m’ler arası kapalı 65/8” çaplı casing (lineer) indirilerek teçhiz edilmiştir.

ASA-2017/10 jeotermal sondajında ilerlemenin, gerekli kuyu içi jeofizik

ölçümlerin ve teçhiz işlemlerinin tamamlanmasının ardından, kompresör ile kuyu

geliştirme, asitleme ve üretim çalışmaları yapılmıştır. 280,81-842,25 metreler arasında

yapılan kompresörle üretim çalışmaları sonunda, 38-51 °C kuyu çıkışı sıcaklıklarında,

1,0-2,0 l/sn. arasında değişen düzensiz kompresör debileri ölçülmüştür.