10.08.2020 tarihinde imzalanan sözleşme gereği, Kütahya ili, Simav, Çitgöl mevkiinde

2020-33-35 Proje özel kod numaralı “Kütahya İl Özel İdaresi Adına Tescilli 105

Numaralı Ruhsat Sahasında (Şekil 1) Jeotermal Etüt Projesi” çalışmaları kapsamında

sondaj lokasyonlarını belirlemeye yönelik olarak jeotermal etüt çalışması yapılmıştır.

Sözleşme kapsamında ruhsat sahası içinde Çitgöl mevkiinde jeolojik prospeksiyon, 30

nokta jeofizik-elektrik (DES) ölçümü, 5 adet tam su kimyası analizi ve Naşa mevkiinde

25 nokta jeofizik-elektrik (DES) ölçümü ile 40 adet toprak gazı analiz çalışması

yapılmıştır.

Projede bölgede yapılan çalışmalar ile bölgesel jeotermal yapının aydınlatılması,

farklı derinliklerde muhtemel ısı- su potansiyel noktalarının tespit edilerek bu bölgelerde

yeni üretim alanlarının ve üretimi sürdürülebilir yeni sondaj lokasyonlarının belirlenmesi

ana hedef olarak belirlenmiştir.

Simav-Eynal-Çitgöl-Naşa (Kütahya) 105 no.lu işletme ruhsatlı jeotermal alan ve

çevresinde, jeolojik olarak temeli Menderes masifinin kuzey kanadına ait Prekambriyen-

Alt Paleozoyik yaşlı gnays, gözlü gnays, migmatitik gnays, granitik gnays ve migmatitler

oluşturmaktadır. Bunun üzerinde Üst Paleozoyik-Orta Triyas yaşlı granatlı mikaşistlerle

başlayan, üste doğru kuvarsit, kuvarsşist, mikaşist, mermer, kalkşist, kuvars muskovit

şist, muskovit klorit şist, biyotitli granat şist ve kristalize kireçtaşı ardalanması ile

(Sarıcasu formasyonu) devam eden ve en üstte Üst Triyas- Meastrihtiyen yaşlı, gri, siyah

ve beyaz renk bantlı, şist ara seviyeleri içeren kristalize kireçtaşı ardalanması (Budağan

kireçtaşı formasyonu) ile son bulan Menderes masifinin örtü şist ve karbonatları yer

almaktadır. Bunlar üzerinde yataya yakın tektonik dokanakla (bindirme) kristalize

kireçtaşı, mermer blok ve olistolitleri içeren serpantinitleşmiş mafik-ultramafik

kayaçlardan oluşan Üst Kretase yaşlı Dağardı melanjı yer alır. Bu temel kayaçlar

Oligosen-Alt Miyosen yaşlı Eğrigöz ve Koyunoba granitoidi tarafından kesilmektedir.

Temel birimler üzerinde diskordansla Alt Miyosen yaşlı karasal fasiyeste gelişmiş, çok

iri blok ve çakıllardan oluşan Taşbaşı Formasyonu adı verilen, tamamen temele ait

gnayslardan oluşan, bloklu konglomera birimi ve örtü altından bununla yanal ve düşey

olarak geçişli olduğu düşünülen alacalı, genellikle kızılımsı, yer yer gri-beyaz renklerde,

gevşek, karbonat, kil, tüf çimentolu, orta-kalın katmanlanmalı genellikle az tutturulmuş

kaba detritiklerden oluşan Toklargölü Formasyonu yer almaktadır. Temel üzerinde yer

alan bu kaba taneliler üzerinde uyumlu olarak altta, ince taneli konglomera, kumtaşı,

silttaşı, kiltaşı ve tüfit gibi detritik seviyelerden, üst kesimlerde ise killi ve kumlu kireçtaşı

ve marndan oluşan Orta-Üst Miyosen yaşlı Yeniköy formasyonu ile bunlarla yatay ve

düşey yönde geçişli volkanik kayaçlardan oluşan Akdağ volkanitleri, Civanadağ tüfleri

ve Orta Miyosen yaşlı Naşa tüf ve bazaltı yer almaktadır. İstifin en üstünde ise Kuvaterner

yaşlı eski alüvyon ve traverten oluşumları yer alır.

Çalışma alanı ve çevresinde temeli oluşturan Menderes masifi kayaçlarına ait

gnays ve şistlerin kırıklı zonları ile mermer ve Budağan kireçtaşlarının erime boşluk ve

kırık zonları ana rezervuar zonları oluşturmaktadır. Taşbaşı, Yeniköy ve Toklargölü

formasyonlarının çakıllı, bloklu seviyeleri, alüvyon seviyelerin gevşek, tutturulmamış

veya az tutturulmuş kumlu, çakıllı seviyeleri birincil gözenekliliğe sahip, volkanik

kayaçlar ise kırıklı zonlarda ikincil gözenekliliğe sahip olup, tüm bu birimler ikincil

jeotermal rezervuar özellikli kayaçları oluşturmaktadır. Sarıcasu Formasyonu, Kızılbük

ii

Formasyonu’nun killi seviyeleri, Civanadağ Tüfleri, Eynal Formasyonu ve alüvyon

örtünün killi, siltli seviyeleri örtü kaya niteliğindedir.

Jeolojik çalışmalara göre KB-GD uzanımlı Simav graben havzası güneyden

Simav Dağı yamaçlarından eteklere doğru çok sayıda basamaklı normal faylarla

sınırlamakta, kuzeyden ise temel yükselimi önünde yer alan normal bir fayla

sınırlanmaktadır. Sahada yer alan, ancak açılan sondajlardan sonra kurumuş olan

jeotermal kaynaklar grabenin kuzey kanadında yer almaktadır.

Simav-Eynal-Çitgöl-Naşa (Kütahya) 105 no.lu işletme ruhsatlı jeotermal alanda,

önceki yıllarda jeoloji, tektonik ve jeofizik çalışmalar yapılmış, jeolojik ve jeofizik etütler

sonucu belirlenen lokasyonlarda da MTA Genel Müdürlüğü ve şahıslar tarafından

sondajlı çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Kütahya-Simav-Eynal, Çitgöl ve Naşa

alanlarında 1985 yılından günümüze kadar MTA Genel Müdürlüğü ve özel şirketler

tarafından birçok kuyu açılmıştır. Alanda, 40 adet işletme ruhsatlı kuyu (Mehmet Kuzu,

Nurullah Özyurt, Nurullah Bahri Özyurt, Akka End. ve San. Tic. Ltd. Şti., Özyurtlar Yün

İpl. San. Tic. Ltd. Şti., Natural Yün İpl. San. Tic. Ltd. Şti., Aysun Kocayusufoğlu’na ait

birer kuyu; Naşa Belediyesi’ne ait Kuyu-1, Kuyu-2, Kuyu-3; Çitgöl Belediyesi’ne ait Ç-

1, Ç-2, Ç-3, Ç-4, Ç-5, Ç-6, Ç-7; Simav Belediyesi’ne ait EJ-5, EJ-4, E-6, E-8, E-9, E-10,

EJ-8 (E-11), E-12, EJ-7 (EJ-2), EJ-1, SK-1, SK-2, SK-3, SK-4, SK-5; Kütahya İl Özel

İdaresi’ne ait EJ-3, EJ-6, N3, İÖİ, Y-1, E-5, E-13, N2) bulunmakta olup bunlardan 7

tanesi (Naşa Belediyesi’ne ait Kuyu-3, Kütahya İl Özel İdaresi’ne ait İÖİ ve Simav

Belediyesi’ne ait SK-1, SK-2, SK-3, SK-4, SK-5) kullanılmamaktadır. Ruhsatlı kuyular

dışında alanda 2005 yılından önce açılmış ancak kullanılamayan ve bu nedenle

ruhsatlanmayan 11 adet kuyu (E-1, E-2, E-3, E-4, E-7, N1-keson1, N1, N2-keson2, N2-

TRGM, DSİ-1, DSİ-2) bulunmaktadır. Tüm kuyulara göre Eynal jeotermal alanında

yaklaşık 90-170 °C, Çitgöl jeotermal alanında yaklaşık 70-100 °C ve Naşa jeotermal

alanında yaklaşık 50-80 °C kuyu dibi sıcaklıklar tespit edilmiştir.

Proje çalışmasında yapılan jeolojik ve jeofizik etüt çalışmaları, su kimyası

analizleri ve toprak gazı ölçümlerinin değerlendirilmesi sonucunda Çitgöl mevkiinde 5

adet, Naşa mevkiinde 2 adet sondaj lokasyonu belirlenmiştir. Ancak alanda açılacak olan

her sondajın verileri ve sonuçları değerlendirilerek bir sonraki sondaj lokasyonu yeniden

güncellenecektir. Bu nedenle sondaj çalışmalarında MTA Genel Müdürlüğü’ne bilgi

verilmesinin yeni sondaj lokasyonları açısından olumlu olacağı düşünülmektedir.

Araştırma sondaj yerlerinin seçiminde kullanılan tüm yöntemlerden elde edilen bilgiler

dikkate alınarak, hem çalışma alanının jeotermal jeolojisinin aydınlatılmasına katkı

konması hem de muhtemel jeotermal kaynakların bölge ekonomisine kazandırılması ve

jeotermal potansiyelinin ortaya çıkarılmasına katkısı olacağı sonucuna varılmıştır.

Çalışma alanında kuyu derinliklerinin en fazla 300 m olması nedeniyle Ü-1 araştırma

kuyusu ile yaklaşık 1300-1500 m derinlikte kuyu açılarak jeotermal potansiyelin

sınırlarının belirlenmesi ve alanın potansiyelinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Ayrıca, proje çalışmaları sırasında elde edilen jeolojik ve jeofizik verilere göre

Simav-Eynal-Çitgöl-Naşa (Kütahya) 105 no.lu işletme ruhsatlı jeotermal alanın

güneydoğusunda Simav ilçesi’ne yakın alanda muhtemel potansiyel alan belirlenmiş olup

başka bir etüt çalışması ile bu alanın detaylı çalışılması önerilmektedir. Bunun yanında,

Çitgöl ve Eynal alanında açılan üretim kuyularından elde edilen akışkanın reenjeksiyonu

için uygun bölge belirlenmesine yönelik olarak da ek çalışma yapılması önerilmektedir.

Yapılacak ilave çalışmalardan sonra sahada yeni araştırma-üretim/reenjeksiyon sondaj

yerleri belirlenebilecektir.