Elazığ ili, Sivrice ilçesi, Kürk köyü ve çevresini içerisine alan, 2019 yılında

Elazığ İl Özel İdaresi tarafından alınan Elazığ-Sivrice-Kürk AR: 23-2019/1 no.lu

jeotermal kaynak arama ruhsat sahasında, 2019 yılında gerçekleştirilen jeoloji, jeofizik

ve hidrojeokimyasal çalışmalar sonucunda belirlenen lokasyonda (Kılınç vd., 2019)

ESA-1 jeotermal sondajı yapılmıştır. Gerçekleştirilen sondaj çalışması (ESA-1) ile

ruhsat sahasının potansiyelinin belirlenmesi ve jeotermal akışkan elde edilmesi

hedeflenmiştir.

İlk etapta 800 metre derinliğinde planlanan ESA-1 kuyusunda, kuyu taban

derinliği 800 metrede iken alınan kuyu içi jeofizik log ölçülerine göre kuyuda gradyan

artışının olduğu görülmüş ve yapılan ek sözleşme ile kuyunun derinleştirilmesine karar

verilmiştir. İlgili ruhsat sahasında daha önce yapılan jeoloji ve jeofizik etüt çalışmaları

(Kılınç vd., 2019) ve kuyu takip bilgilerine göre kuyu 1.640 metrede sonlandırılmıştır.

1.640 metrede tamamlanan ESA-1 jeotermal sondaj kuyusunda iki kademeli

kapalı, arkası çimentolu casing ve tek kademeli liner teçhiz çalışmaları yürütülmüştür.

Bu kapsamda; 107,00 metreye kadar 17 ½” matkap ile ilerlenerek 0,00-102,00 metreler

arasına 13 3/8” kaynaklı muhafaza boruları inilmiş ve boru arkası çimentolanmıştır.

Daha sonra 800 metreye kadar 8 ½” matkapla ilerlenmiş, kuyunun derinleştirilmesine

karar verilince makine değişikliğine gidilmiştir. 107 metreden kuyu taban derinliği olan

800 metreye kadar 12 ¼” matkapla kuyu genişletilmiş ve 1.015 metreye kadar

ilerlenerek 0,00-1.003 metreler arasına 9 5/8" casing inilip 1,67 gr/cm3 yoğunluğunda

yaklaşık 40 m3 çimento şerbeti ile boru arkası çimentolanmıştır. Bu işlemlerden sonra 8

½” matkapla 1.640 metreye kadar ilerlenmiştir. Kuyu içi jeofizik log alımı ve liner

teçhiz için kuyu içi temizlik yapılırken, 1.490 metrelerde takım sıkışmış ancak

kurtarılamamıştır. Yapılan free point (serbest nokta tayini) operasyonuna göre takımın

1.330 metrelerde sıkıştığı anlaşılmıştır. 1.317 metreden yapılan beckoff (patlatma)

operasyonu ile takım 1.326 metreden çözülerek kurtarılmıştır. 1.319 metreden 4 m3

çimento şerbeti ile tapa çimento yapılıp, takım dizinine mud motor ve bend sub

bağlanarak 1.264 metreden itibaren 1,76 derece ile kuyu saptırılmaya başlanılmış ve

1.489 metreye kadar ilerlenmiştir. Yapılan jeolojik kuyu takibi ve alınan kuyu içi

jeofizik log ölçümleri değerlendirildiğinde 1.460 metrelerden sonra birim değişikliğinin

olmadığı ve mevcut birimin jeotermal akışkan içermediği görülmüştür. İlerleme

sırasından karşılaşılan zorluklar da (takım sıkışmaları) göz önüne alınarak kuyunun

teçhizine karar verilmiştir. 979,50-1.005,40 metreler arası kapalı, 1.005,40-1.488,00

metreler arası filtreli olmak üzere 6 5/8” liner ile teçhiz edilmiştir.

ESA-1 jeotermal sondaj kuyusunda 0,00-70,00 metreler arası Alt Pleyistosen

yaşlı çakıltaşlarından oluşan Palu formasyonu; 70,00-260,00 metreler arası Üst

Santoniyen-Alt Maastrihtiyen yaşlı Elazığ Magmatitleri’ne ait gabrolar, yer yer bordo

şarabi renkli bazalt seviyeleri kesilmiştir. 260,00-1.440,00 metreler arası Üst Lütesiyen

yaşlı Maden Formasyonu’na ait bazalt, andezit, kumtaşı, çamurtaşı, şeyl, kiltaşı,

metakumtaşı seviyeleri kesilmiştir. 1.440,00-1.640,00 metreler arasında ise Paleozoyik-

Mesozoyik yaşlı Pütürge Metemorfitleri’ne ait beyaz, bej renkli metakuvarsit, amfibolit

seviyeleri kesilmiştir. Kuyuda 798-800 m’ler arası karot alınmış olup, yeşilimsi, gri

renkli, kompakt, metakumtaşı bantları içeren şeyl/kiltaşı olarak tanımlanmıştır.

ESA-1 jeotermal sondajı, Elazığ-Sivrice-Akpınar AR: 23-2019/1 no.lu jeotermal

kaynak arama ruhsat sahasında 1.640 metre derinliğinde tamamlanmış, kuyu geliştirme

çalışmaları kapsamında kompresör uygulaması ve asitleme çalışmaları yapılmıştır.

Asitleme öncesi yaklaşık bir l/sn. olan debi, asitlemeler (ikinci asitleme) sonrasında 1,5

l/sn.’ye çıkmıştır. Yine asitleme öncesi yapılan enjeksiyon testinde 1.600 psi basınç

2

altında dakikada 10 strok (yaklaşık iki l/sn. debide) su basılabilirken, ikinci asitleme

sonrasında yapılan enjeksiyon testinde yine 1.600 psi basınç altında dakikada 40 strok

(yaklaşık sekiz l/sn. debide) su basılabilmiştir. Yapılan üretim ve kuyu geliştirme

çalışmalarından sonra kuyuda yaklaşık 1,5 l/sn. debide 29 0C sıcaklığında bir üretim

(kompresör) elde edilmiştir.

ESA-1 jeotermal sondaj kuyusundan ikinci asitleme sonrası üretilen akışkandan

bir adet tam kimyasal analiz örneği alınmış ve MTA Genel Müdürlüğü

laboratuvarlarında analizi yaptırılmıştır. İkinci asitleme sonrası kuyuda yaklaşık 20 saat

üretim yapıldıktan sonra numune alımı gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre

alınan numunenin pH’ı 3,96 çıkmıştır. Analiz sonuçlarına göre, ESA-1 jeotermal

sondajından alınan su numunesinin, kuyuda gerçekleştirilen asitleme (HCl)

operasyonlarından sonra uzun süreli üretim yapılmasına karşın, debinin düşük olması

nedeniyle yeterince arındırılamadığı görülmüştür. Dolayısıyla ESA-1 kuyusundan

alınan su numunesinin kimyasal analiz sonuçları değerlendirilmemiştir.