MİS Enerji Üretim A.Ş. ile Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü arasında

02.04.2018 tarihinde imzalanan sözleşme gereği, 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve

Doğal Mineralli Sular Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği ve 24.09.2013 tarih ve 28775

sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliğinde

Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre MİS Enerji Üretim A.Ş. adına

kayıtlı Manisa-Salihli 2012/7 no.lu işletme ruhsatlı jeotermal alana ait kaynak koruma

alanları etüdü çalışması, jeotermal alanın çevresel etkilerle kirlenmesinin önlenmesi,

korunması ve geliştirilmesi amacıyla jeolojik, hidrojeolojik, jeotermal ve jeokimyasal

çalışmaları içerecek şekilde hazırlanmıştır.

Manisa-Salihli 2012/7 no.lu işletme ruhsatlı jeotermal alan ve civarında temeli

Menderes masifine ait Prekambriyen-Alt Paleozoyik yaşlı gözlü gnays, migmatitik gnays,

granitik gnays, milonitik gnays, granat gnays, biyotitli gnays ve granit aplit dayk ve silleri

oluşturmaktadır. Bunun üzerinde Üst Paleozoyik-Orta Triyas? yaşlı granatlı mikaşistlerle

başlayan, üste doğru kuvarsit, kuvarsşist, mikaşist-mermer ardalanması ile devam eden

Menderes masifinin örtü şist ve karbonatları yer almaktadır. Bunlar üzerine açısal

uyumsuzlukla, konglomera ile başlayan, kumtaşı, silttaşı ve organiklerce zengin şeylerle

devam eden ve killi kireçtaşlarıyla son bulan, çalışma alanında izlenmeyen, Alt-Orta

Miyosen yaşlı Alaşehir Formasyonu gelmektedir. Bunun da üzerine diskordansla,

kiremit-bordo ve şarabi renkli, orta ve kalın tabakalı konglomera-kumtaşı ve çakıllı

kumtaşı, yer yer kiltaşı ve silttaşından oluşan Üst Miyosen-Alt Pliyosen yaşlı Gediz

Formasyonu, bunun da üzerinde Üst Pliyosen-Alt Pleyistosen yaşlı bej renkli, yer yer

kırmızımsı, sarımsı renklerde kalın tabakalı yer yer masif bloklu konglomeralardan

oluşan Kaletepe Formasyonu yine uyumsuzlukla yer almaktadır. İstifin en üstünde ise

Kuvaterner yaşlı alüvyon çökelleri ve traverten oluşumları bulunmaktadır.

Çalışma alanında KB-GD ve yaklaşık D-B doğrultulu eğim atımlı normal faylar

yer almaktadır. Yaklaşık D-B doğrultulu düşük eğimli (30-40o) sıyrılma fayının Üst

Miyosen-Pliyosen aralığında hareketlenmeye başladığı anlaşılmaktadır. Bu zon masifin

yükselmesi sırasında düşük açılı kaymalar şeklinde meydana gelmiş olup, fay zonu düşük

eğim nedeniyle geniş alanlarda yayılım göstermektedir. Bu yüzey düşük eğimi nedeniyle

çok sayıda daha genç yüksek açılı (60-70o) faylar (KB-GD ve yaklaşık D-B yönlü eğim

atımlı normal faylar) tarafından ve yaklaşık K-G doğrultulu oblik özellikli normal faylar

tarafından kesilmektedir. Bu kesişim bölgeleri ikincil porozite oluşumu açısından çok

önem arz etmektedir. K-G uzanımlı oblik özellikli normal fayların yaklaşık D-B

doğrultulu normal faylar ve sıyrılma fayı ile kesişme bölgeleri rezervuar oluşturan yapılar

olarak belirlenmiştir.

Manisa-Salihli 2012/7 no.lu işletme ruhsatlı jeotermal alan ve civarında Menderes

masifine ait gnaysların kırıklı zonları ve mermerlerini kırık çatlar zonları ve erime

boşlukları rezervuar özellikli kayaçlardır ve ana rezervuarı oluşturmaktadır. Ana

rezervuar kayaçlarda kırık ve çatlaklara bağlı olarak gelişen ikincil porozite hakim

durumdadır. Bunlar üzerine gelen çökel kayaçlar ikincil rezervuar kayaçları

oluşturmaktadır. Bunlardan, Alaşehir Formasyonu’nun kireçtaşı ve konglomeratik

seviyeleri, kırık zonlarda rezervuar özelliğe sahiptirler. Gediz ve Kaletepe formasyonları

gevşek çimentolu olduğundan birincil gözenekliliğe sahiptir. Formasyonlar taneli yapıda

ve genellikle silt-killi silt çimento ile tutturulmuş olduğundan, yer yer özellikle çakıllı

seviyelerin hakim olduğu yerlerde yüksek porozitelidir ve rezervuar özelliklidir.

Manisa-Salihli 2012/7 no.lu işletme ruhsatlı jeotermal alanda, 2011 yılında A-1

(2.949 m, 184 oC (kuyu dibi)), 2012 yılında A-2 (2.672 m, 186 oC (kuyu dibi)) ve 2017

yılında A-4 (3.000 m, 195 oC (kuyu dibi)) üretim kuyuları; 2017 yılında A3-A (2.594 m,

2

177 oC (kuyu dibi)), AR-3 (2.197 m, 156 oC (kuyu dibi)) ve AR-4 (1.870 m, 143 oC (kuyu

dibi)) reenjeksiyon kuyuları açılmıştır. Ayrıca şu an kullanılmayan, 2.127 m derinliğe

sahip AR-1 ve 2.400 m derinliğe sahip AR-2 kuyuları yine 2017 yılında işletme ruhsat

sahası içinde açılmıştır.

İşletme ruhsatı 3 poligondan oluşmaktadır. 1. poligonda açılan kuyulardan A-1,

A-2 ve A-4 kuyularının üretim, A3-A, AR-3 ve AR-4 kuyularının ise reenjeksiyon amaçlı

olarak, Manisa-Salihli 2012/7 no.lu işletme ruhsatlı jeotermal alanda kurulmakta olan

12,3 MWe kapasiteli jeotermal elektrik üretim santralinde kullanılacağı, AR-1 ve AR-2

kuyularının ise kullanılmayacağı bilgisi yetkililerden edinilmiştir.

Manisa-Salihli 2012/7 no.lu işletme ruhsatlı jeotermal alanda açılan sıcak su

kuyularının ilk üretim debilerine göre maksimum sıcaklıklarının 170-184 °C arasında

olduğu bilgisi yetkililerden edinilmiştir. Koruma alanı etüt çalışmasında analiz amaçlı

örnek alımı sırasında aktif olarak kullanılan kuyularda (A-1, A-2, A-4) savaktan ölçülen

sıcaklıklar 91,6-93,3 °C arasında olup bu kuyuların pH değerleri 7,84-7,86 arasında,

elektriksel iletkenlik (EC) değerleri ise 4.810-4.980 μS/cm arasındadır.

Koruma alanları çalışması kaynak ve sıcak su sondajlarının her türlü kirletici dış

etkenlerden korunması ve devamlılığının sağlanması amacıyla yapılmaktadır.

Dolayısıyla bu çalışma da, doğal çıkış ve kuyuların her türlü kirletici dış etkenlerden

korunması ve sürdürülebilirliğinin sağlanması, potansiyel alanın belirlenerek koruma

altına alınması amacıyla gerçekleştirilmiş ve sahanın litolojik özellikleri, kayaçların

geçirimliliği, çatlak ve kırık sistemleri gibi unsurlar göz önüne alınarak jeotermal kaynak

koruma alanı sınırları, bu zon sınırlarında alınması gerekli önlemler ve izin verilebilecek

hususlar belirlenmiştir.

Manisa-Salihli 2012/7 no.lu işletme ruhsatlı jeotermal alanda yapılan koruma

alanları etüdü çalışmaları sonucunda belirlenen koruma alanları zonları ile uyulması

gereken kurallara dikkat edilmesi bölge için önemli bir ekonomik değer olan sıcak suyun,

uzun yıllar kullanılabilmesi ve gelecek nesillere aktarılabilmesi bakımından büyük önem

taşımaktadır.

Bu çalışma ile belirlenen I., II. ve III. derece koruma alanı sınırları 1/25.000

ölçekli topoğrafik harita üzerine işaretlenmiştir.