• ADANA-TUFANBEYLİ İLÇESİ S: 201800880 (ER: 3365272) RUHSAT NO’LU GÜMELEK TEPE SAHASININ BOKSİT MADEN JEOLOJİSİ RAPORU

Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından (MAPEG)’den 27.06.2018
tarihinde S:201800880 (ER:3365272) numarası ile alınan ruhsat sahasında yapılan
çalışmaları kapsamaktadır.
Boksit yatakları köken olarak lateritik, tikhvin ve karstik olmak üzere üç ana grupta
sınıflandırılabilir. Lateritik tip boksitler alta gelen alüminosilikat kayaçlarının
oluşturduğu kalıntı yataklardır. Bu boksit tipi bozunmamış dokuları ve bileşimleri
sayesinde altta bulunan kaynak kayaçlarla direkt olarak ilişkilendirilebilmektedir.
Tikhvin tipi boksitler, alüminosilikat kayaçların aşınmış yüzeylerini üzerleyen kırıntılı
boksit yataklarıdır. Karstik -tip boksitler karbonatlı kayaçların karstlaşmış yüzeylerini
üzerlemektedir. Karstik-tip boksitler otokton, para-otokton, allokton ve paraallokton alt
gruplarına ayrılmıştır. Türkiye’de diğer üç tip boksit yataklarına kıyasla çoğunlukla
karstik tip yataklar ve daha seyrek olarak lateritik tip boksit yatakları bulunmaktadır.
Boksitlerin derecesi ve dağılımı, iklim, ayrışma sürecinin yoğunluğu, yapısal
parametreler, su tablası ve yeraltı suyunun jeokimyasal özelliklerinden etkilenir.
Türkiye’de on farklı bölgede boksit yatağı bulunmaktadır. Bilinen boksit yataklarına
ek olarak bu çalışma kapsamında iki adet boksit cevherleşmesi olan bölge daha
eklenmiştir. Bunlar; Göksun-Kahramanmaraş ve Nurhak-Doğanşehir-Yeşilyurt
sahalarıdır.
2019-2022 yılları içerisinde Adana-Tufanbeyli sahasının 1:10.000 ölçekli detay
jeoloji haritası yapılmış, sahanın tektonostratigrafik özellikleri ortaya konulmuş, boksit
cevherleşmenin yaşını belirlemeye yönelik olarak paleontoloji amaçlı örnekler alınmıştır.
Yapılan çalışmalarda alınan örnek sonuçlarına göre ve jeolojik verilere dayanarak
Geyikdağı Birliğinin Köroğlutepesi formasyonun Orta ve Üst Jura kireçtaşları içerisinde
gelişen karstik boşluğa boksit cevheri taşınarak yerleşmiştir.
Boksit bölgesi yüzde olarak (azdan çoğa doğru) anataz, dikit, kaolinit, böhmit,
hematit ve diyasporitten oluşmaktadır. Cevher mineralleri böhmit ve diyaspordur.
Kesilen cevherli seviyelerden alınan örneklerin kimyasal analizlerinde; Al2O3 %67-30,
Fe2O3 % 20-8, SiO2 %35-4, TiO2 %3-0,1 değerleri elde edilmiştir. Buluculuk talep edilen
Adana-Tufanbeyli Gümelektepe Boksit ilk kez 1960’larda yapılan prospeksiyon
çalışmaları ile tespit edilmiş,1965 yılında ise sondaj yapılmasına karar verilmiş ancak
yerelde yaşanan sorunlar nedeniyle çalışmalar durdurulmuştur. 2017 de tekrar boksit
çalışmalarının başlanmasıyla saha gündeme alınmış ve çalışmalar tamamlanmıştır. Saha
yaklaşık 3 km x 3 km boyutunda olup, sahayı oluşturan kayaç birimleri tabandan tavana
doğru;
Başlıca sığ denizel karbonat ve kırıntılı kaya türlerinden oluşan (Şenel ve diğ.,2002;
Usta ve diğ., 2004; Bedi ve Usta, 2006). Geyikdağı Birliği; Prekambriyen yaşlı Kozan
formasyonu, Prekambriyen (?)-Erken Kambriyen yaşlı İçmetepe formasyonu, Erken
Kambriyen yaşlı Zabuk formasyonu, Orta Kambriyen yaşlı Çaltepe formasyonu, Geç
Kambriyen-Erken Ordovisiyen yaşlı Seydişehir formasyonu, Geç Ordovisiyen yaşlı
Sabova formasyonu, Erken Silüriyen yaşlı Halit yaylası formasyonu ve Puşçutepe
formasyonu, Geç Silüriyen yaşlı Yukarıyayla formasyonu ve Sıradamlar formasyonu,
Erken Devoniyen yaşlı Ayıtepesi formasyonu, Orta Devoniyen yaşlı Şafaktepe
formasyonu, Geç Devoniyen yaşlı Gümüşali formasyonu, Erken Karbonifer yaşlı
Tuzludere formasyonu, Kuşkayası formasyonu ve Ziyarettepe formasyonu, Geç
Permiyen yaşlı Yığılıtepe formasyonu, Erken Triyas yaşlı Katarası formasyonu, Alt Jura
yaşlı Gedikli formasyonu, Jura-Geç Kretase yaşlı Köroğlutepesi formasyonu,
Rapor Özellikleri
Rapor No 14863
Rapor Adı ADANA-TUFANBEYLİ İLÇESİ S: 201800880 (ER: 3365272) RUHSAT NO’LU GÜMELEK TEPE SAHASININ BOKSİT MADEN JEOLOJİSİ RAPORU
Konu BOKSİT
Yer - Konum ADANA
Dil TÜRKÇE
Yayın Tarihi 2025
Yazarlar Muhittin YIĞMATEPE Dr. Doğan USTA Recep ÇIĞCI M. Furkan HOCAOĞLU Muhammed EKİNCİ Mesut PAMUKÇU Mustafa TERZİOĞLU

ADANA-TUFANBEYLİ İLÇESİ S: 201800880 (ER: 3365272) RUHSAT NO’LU GÜMELEK TEPE SAHASININ BOKSİT MADEN JEOLOJİSİ RAPORU

  • Markalar MTA
  • Ürün Kodu: DR14863
  • Stok Durumu: Stokta var
  • 26.625,49TL


Etiketler: ADANA-TUFANBEYLİ İLÇESİ S: 201800880 (ER: 3365272) RUHSAT NO’LU GÜMELEK TEPE SAHASININ BOKSİT MADEN JEOLOJİSİ RAPORU