Aydın ili, Merkez ilçesi, Efeler Mahallesi sınırları içerisinde kalan, Aydın-

Merkez-Umurlu J-641 no.lu jeotermal kaynak işletme ruhsatına ilişkin gerçekleştirilen

revize kaynak koruma alanı etüdü çalışmaları ile söz konusu ruhsatı kapsayan jeotermal

sistemin çevresel etkilerle kirlenmesinin önlenmesi, korunması ve sürdürülebilirliğinin

sağlanması amacıyla, jeotermal alan revize kaynak koruma alanı etüt çalışmasının

gerçekleştirilmesi hedeflenmiş ve bu kapsamda jeoloji, hidrojeoloji ve hidrojeokimya

çalışmaları gerçekleştirilmiştir.

Çalışma alanında en altta Paleozoyik yaşlı Menderes Masifi metamorfikleri

bulunur. Bunun üzerine gelen Neojen yaşlı çökeller Miyosen ve Pliyosen yaşlı

birimlerden oluşur. En üstte ise Menderes Grabeni boyunca geniş yayılım gösteren

Kuvaterner yaşlı birimler yer alır.

Bölgede Neojen öncesi sıkışma tektoniğinin etkisiyle sürüklenimler gelişmiş,

gnayslar bu sürüklenim sonucunda şist ve mermerlerin üzerine bindirmiştir. Bindirme

faylarının bölgedeki en yaşlı tektonik olaylar olduğu ve sürüklenimin kuzeyden güneye

doğru geliştiği belirtilmiş, bu durum Germencik sahasında Bozköy sürüklenimi olarak

gösterilmiştir. Batı Anadolu’da Orta Miyosen’den itibaren egemen olan gerilme

tektoniğinin etkisiyle kuzey-güney açılmalar olmuş Menderes Grabeni’ni oluşturan doğubatı

uzanımlı tektonik hatlar gelişmiştir. Bu hatları oluşturan faylar eğim atımlı normal

fay karakterinde olup, grabenin kuzey kenarında daha belirgindir. Gediz ve Menderes

grabenleri arasında kalan Menderes Masifi temel kayalarının kuzey-güney yönlü

gerilmenin etkisiyle sürekli olarak yükselmesi sonucu Menderes Grabeni’nin kuzey

kenarında yaklaşık doğu-batı yönlü birbirine paralel basamak faylar gelişmiştir. Bu faylar

en kuzeyde temel birimler ile Neojen yaşlı kayaçların kontağından başlamakta, daha

güneye doğru yaklaşık doğu-batı doğrultuda basamak faylar şeklinde devam etmektedir.

Graben boyunca kuzeyden güneye doğru doğu-batı yönlü basamak faylar izlenmekte olup

diri olan bu faylar aynı zamanda jeotermal aktivitenin yüzeye ulaşmasını sağlamaktadır.

Bölgede doğu-batı uzanımlı fayların dışında yaklaşık kuzey-güney uzanımlı faylar da

bulunmaktadır. Bu faylar genelde doğrultu atımlı olup Menderes Grabeni’ne akan dere

yatakları boyunca görülmektedir. Bozköy-Çamköy yollarının ayrıldığı kavşak noktasında

doğu-batı yönlü gnays Neojen kontağını oluşturan fayla, kuzey-güney yönlü doğrultu

atımlı fayın kesişme bölgesinde sıcak su kaynakları ve gaz çıkışları bulunmaktadır.

Proje kapsamında örneklenen ve değerlendirmelerde kullanılan, sıcak su kuyuları

ve re-enjeksiyon örneklerinin pH değerleri 6,40-8,52 arasında, elektriksel iletkenlik

değerleri (EC) ise 4.480-17.250 μS/cm arasında değişmektedir.

Yarı logaritmik Schoeller diyagramına göre BR-1D ve B1-E kuyuları hariç tüm kuyu

sularında baskın katyon Na, baskın anyon ise HCO3’tür. Na-HCO3’lü sular sınıfına

girmektedirler. BR-1D ve B1-E kuyularında ise baskın katyon Na, baskın anyon ise Cl’dir.

Soğuk su kaynaklarında ise baskın katyon Ca, baskın anyon ise HCO3’tür. Ca-HCO3’lü sular

sınıfına girmektedirler. Piper diyagramına göre; sıcak su sondajlarından alınan örnekler aynı

bölgede toplanmış olup, tuzlu ve sodalı sulardır.

5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu ve Uygulama

Yönetmeliği’ne göre koruma alanları etüt çalışmasında yer alması gereken kuyu test

çalışmaları ile ilgili olarak kuyuda yapılması gereken testlerden, üretim kuyularında tüm

testler yapılırken, re-enjeksiyon kuyularında sadece enjektivite testleri yapılmıştır. Bu

nedenle re-enjeksiyon kuyuları üretim kuyusu olarak kullanılacak olursa, kaynak koruma

alanı etüt raporu revize edilecektir.

ii

Aktif santralde kullanılan kuyularda 2.194 ton/saat üretim yapılabilecek iken

1.536,3 ton/saat üretim yapılmıştır. 657,7 ton/saat üretim kaybı kuyular arası girişim

kaybı olarak değerlendirilebilir.

Bu çalışma ile söz konusu işletme ruhsatlı sahalara ilişkin I., II. ve III. derece

koruma alanı sınırları belirlenmiş ve 1/25.000 ölçekli topografik harita üzerine

işaretlenmiş olup, bu zon sınırlarında alınması gerekli önlemler ve izin verebilecek

hususlar tespit edilmiştir.