Rapora konu olan ruhsat sahası 202500289 sicil no.lu (Erişim No: 3525943) IV.

Grup kömür arama ruhsatı olup, ruhsat mülkiyeti Maden Tetkik ve Arama Genel

Müdürlüğü’ne aittir.

Proje alanı; Kırklareli ili Merkez ilçesi sınırında 1/25.000 ölçekli E18-d1 paftası

içerisinde yer almaktadır.

Trakya Tersiyer Havzası; batıda Rodop Masifi, kuzeyde Istranca Masifi, güneyde

Kazdağ Masifi, doğuda İstanbul Zonu ve Sakarya Kıtası arasında yer alır. Trakya Tersiyer

Havzası, kuzeye dalan İç-Pontit Okyanusunun yayla ilişkili bir havzası olarak Orta

Eosen'de açılmaya başlamıştır. Temel kayaçlar üstüne Alt-Orta Eosen yaşlı Gaziköy

Formasyonu ve Orta - Üst Eosen yaşlı Keşan Formasyonu gelir. Eosen yaşlı birimlerin

üzerine ise sırasıyla Erken-Orta Oligosen yaşlı Yenimuhacir Grubuna ait, Mezardere

Formasyonu, Osmancık Formasyonu ve kömür damarlarını içeren Danişmen

Formasyonu gelmektedir. Yenimuhacir Grubu üzerine açısal uyumsuzluk ile Orta - Üst

Miyosen yaşlı Ergene Formasyonu ve Trakya Formasyonu gelir. Kömür oluşumları

akarsu – delta bataklık tipi çökel ortamında oluşmuştur.

MTA Genel Müdürlüğü 2005 yılından bu yana Trakya bölgesinde ruhsat

sahalarında kömür arama faaliyeti yürütmektedir. Ruhsat sahalarında da bölgedeki diğer

ruhsatlarda olduğu gibi havza analizi ve etütler sonucunda sondajlı arama çalışmaları

yürütülmüştür. Birbirine mücavir iki adet ruhsatta (201800963 ve 201800964) 2022-2024

yılları arasında sondajlı kömür arama çalışmaları tamamlanmıştır. 201800963 no.lu

ruhsatta 12 adet, 201800964 no.lu ruhsatta 70 adet sondaj tamamlanmıştır. Haziran 2024

tarihinde MTA Genel Müdürlüğünün talebi doğrultusunda ve Maden Kanunu’nun 16.

maddesi kapsamında yukarıda adı geçen iki adet ruhsat birleştirilerek, 1.976,43 ha’lık

202500289 no.lu detay arama ruhsatı olarak düzenlenmiştir. Kömürsüz olan 8 adet sondaj

birleştirilmiş ruhsatın dışında kalmıştır. Ruhsat sahasında sondajlara 24.01.2022 tarihinde

başlanarak 09.03.2024 tarihine kadar 74 adet sondaj yapılmıştır. Bu raporun da konusunu

oluşturan 202500289 no.lu ruhsatta yürütülen detay maden arama faaliyetleri ile elde

edilen ve kömür kaynak tahminine esas oluşturan sondaj veri tabanının bütünlük ve

geçerliliğinin doğrulanması amacıyla, kömür madenciliğinde kabul edilen yaygın

uygulamalar dikkate alınmıştır. Sondajların loglanmasında ve kayıt altına alınmasında

kömür madenciliği aramalarında sık olarak kullanılan “CoalLog - The Australian Coal

Logging Standard” başlığı altındaki uygulamalara yer verilmiştir. Ruhsat sahasında

yapılan kömür damarı korelasyon çalışmaları neticesinde, sahada tabandan tavana doğru

olmak üzere 6 adet; A, B, C, D, E ve F kömürlü litoloji seviyeleri ayırt edilmiş ve

adlandırılmıştır. Bu damarlardan Kömür Kaynak tahmini çalışması kapsamında A ve D

damarları değerlendirmeye alınmıştır.

Rapora konu 202500289 sicil no.lu ruhsat sahasında UMREK 2023 kaynak

sınıflamasına göre A damarında 39.361.820 ton “mümkün” sınıfında, D damarında

36.265.160 ton “mümkün” sınıfında olmak üzere toplam 75.626.980 ton kaynak

hesaplanmıştır.

MTA Genel Müdürlüğü adına tescilli Ağrı Diyadin Yeşildurak AR: 41 no.lu

jeotermal kaynak arama ruhsat sahasında 2022 yılında yapılan jeoloji, jeofizik,

hidrojeokimya ve gaz ölçüm çalışmaları neticesinde, 2.500±250 m derinliğinde bir adet

sondaj önerilmiştir (Kılınç vd., 2025). Söz konusu lokasyonda, 2024 yılı içerisinde 04-

ADO-2024/03 jeotermal sondajı gerçekleştirilmiştir.

04-ADO-2024/03 jeotermal sondaj kuyusunda, 521,00 metreye kadar 17 ½”

matkapla ilerlenerek 0,00- 515,50 metreler arasına 13 3/8” J55 casing kapalı yüzey

muhafaza boruları inilmiş ve boru arkası çimentolanmıştır. Sonrasında 12 1/4” matkapla

ilerlemeye geçilmiştir. Kuyu tabanı 1.270,80 metrede iken kuyuda kontrolsüz püskürme

ile geliş başlamıştır. Yapılan çalışmalardan sonra kuyu kontrol altına alınarak takım

dizini çekilmiş ancak dizinin 620 metrelerden koptuğu anlaşılmıştır. Sondaj ekibi

tarafından mevcut şartlar altında (kuyu başı basıncının en az 40 bar olması, sondaj

makinası ve ekipmanlarının bakım, onarım ve inspectionlarının eksik olması, gerekli

kuyu kontrol ekipmanlarının eksik olması vb.) kuyuda kalan takımı kurtarma, kuyuyu

saptırma, ilerleme vb. herhangi bir işlemin yapılamayacağı, yüksek akışkan basıncı

nedeni ile underground blow-out (yeraltı kuyu püskürmesi) yapma olasılığı olduğu ifade

edildiğinden, kuyunun mevcut haliyle üretime açılamayacağı tutanak altına alınmıştır.

Söz konusu tutanağa istinaden Genel Müdürlüğün sözlü talimatı ile kuyuda gerekli

önlemler alınarak çalışmalar sonlandırılmıştır.

04-ADO-2024/03 jeotermal sondajının gerçekleştirildiği AR: 41 no.lu jeotermal

kaynak arama ruhsat sahası ve yakın çevresinde mostra veren veya mostra vermese de

yapılacak bir sondajda kesileceği düşünülen birimler alttan üste doğru sırasıyla Geç

Devoniyen-Erken Karbonifer yaşlı kristalize kireçtaşı, dolomit ve killi şistlerden oluşan

Adlanmamış Devoniyen-Karbonifer birimi, Permiyen öncesi yaşlı Tepedam

Metamorfitleri, Üst Kretase yaşlı Bakışık (Kağızman) karmaşığı, Üst Paleosen-Alt

Eosen yaşlı Pekiyidere Formasyonu, Üst Eosen yaşlı Dirbi Formasyonu, Pliyosen yaşlı

Saray Formasyonu (Çakıltaşı Üyesi, Kireçtaşı Üyesi) ve Davut Lavı ile Kuvaterner yaşlı

alüvyonlardır. Nitekim yapılan 04-ADO-2024/03 jeotermal sondajında sırasıyla Davut

Lavı, Saray Formasyonu, Pekiyidere Formasyonu ve Tepedam Metamorfitleri

kesilmiştir.

Ağrı-Diyadin-Yeşildurak AR: 41 no.lu jeotermal kaynak arama ruhsat sahasında

açılan 04-ADO-2024/03 jeotermal sondajı, 1.270,80 metre derinliğinde terk edilmiştir.

Kuyu terk kararı alındıktan sonra, 345,00 metreden 9 m3 çimento şerbeti ile ikinci tapa

çimento yapılmış, kuyu başına kör flanş bağlanarak kuyu emniyete alınmıştır.

Yaşanan teknik sıkıntılardan dolayı terk edilmek zorunda kalınan 04-ADO-

2024/03 jeotermal sondaj kuyusu üretime alınamamış ve üretim çalışmaları

yapılamamıştır. Blow-out yapan kuyuda kontrolsüz akışkan boşalımı olmuştur.

Kuyudan basınçlı halde gelen akışkanın değerleri (debi, sıcaklık) sağlıklı bir şekilde

(suyun farklı noktalarda geliyor (dağınık) olması, yüksek basınçtan dolayı kuyu başında

ölçüm yapılamaması vb.) ölçülememiştir. Akışın en fazla olduğu noktada yapılan

ölçümde (spool hattına bağlanan casing’in ucundan, kuyu başından yaklaşık 13 metre

uzaklıkta) 35 oC sıcaklık değeri okunmuştur. Debi ölçümü yapılamamış ancak farklı

noktalardan gelen akışkanın toplam debisinin 8-12 l/sn. civarında olduğu tahmin

edilmiştir. Kuyuda rezervuar sıcaklığı (kuyu içi sıcaklık) ve kuyu normal şartlar altında

tam olarak üretime açılamadığından gerçek üretim değerleri ölçülememiştir. Söz konusu

akışkanın spesifik kondüktivitesi (EC) 6.800 μS/cm, tuzluluğu ise 3,8 ppt olarak

ölçülmüştür. Yine sondaj lokasyonunda, kuyu başına yakın alanlarda Optima 7 gaz

analizörü ile yapılan gaz ölçümlerinde 1-6 ppm H2S, %2,54-6,92 CO2 değerleri

ölçülmüştür.ÖZ

MTA Genel Müdürlüğü adına tescilli Ağrı Diyadin Yeşildurak AR: 41 no.lu

jeotermal kaynak arama ruhsat sahasında 2022 yılında yapılan jeoloji, jeofizik,

hidrojeokimya ve gaz ölçüm çalışmaları neticesinde, 2.500±250 m derinliğinde bir adet

sondaj önerilmiştir (Kılınç vd., 2025). Söz konusu lokasyonda, 2024 yılı içerisinde 04-

ADO-2024/03 jeotermal sondajı gerçekleştirilmiştir.

04-ADO-2024/03 jeotermal sondaj kuyusunda, 521,00 metreye kadar 17 ½”

matkapla ilerlenerek 0,00- 515,50 metreler arasına 13 3/8” J55 casing kapalı yüzey

muhafaza boruları inilmiş ve boru arkası çimentolanmıştır. Sonrasında 12 1/4” matkapla

ilerlemeye geçilmiştir. Kuyu tabanı 1.270,80 metrede iken kuyuda kontrolsüz püskürme

ile geliş başlamıştır. Yapılan çalışmalardan sonra kuyu kontrol altına alınarak takım

dizini çekilmiş ancak dizinin 620 metrelerden koptuğu anlaşılmıştır. Sondaj ekibi

tarafından mevcut şartlar altında (kuyu başı basıncının en az 40 bar olması, sondaj

makinası ve ekipmanlarının bakım, onarım ve inspectionlarının eksik olması, gerekli

kuyu kontrol ekipmanlarının eksik olması vb.) kuyuda kalan takımı kurtarma, kuyuyu

saptırma, ilerleme vb. herhangi bir işlemin yapılamayacağı, yüksek akışkan basıncı

nedeni ile underground blow-out (yeraltı kuyu püskürmesi) yapma olasılığı olduğu ifade

edildiğinden, kuyunun mevcut haliyle üretime açılamayacağı tutanak altına alınmıştır.

Söz konusu tutanağa istinaden Genel Müdürlüğün sözlü talimatı ile kuyuda gerekli

önlemler alınarak çalışmalar sonlandırılmıştır.

04-ADO-2024/03 jeotermal sondajının gerçekleştirildiği AR: 41 no.lu jeotermal

kaynak arama ruhsat sahası ve yakın çevresinde mostra veren veya mostra vermese de

yapılacak bir sondajda kesileceği düşünülen birimler alttan üste doğru sırasıyla Geç

Devoniyen-Erken Karbonifer yaşlı kristalize kireçtaşı, dolomit ve killi şistlerden oluşan

Adlanmamış Devoniyen-Karbonifer birimi, Permiyen öncesi yaşlı Tepedam

Metamorfitleri, Üst Kretase yaşlı Bakışık (Kağızman) karmaşığı, Üst Paleosen-Alt

Eosen yaşlı Pekiyidere Formasyonu, Üst Eosen yaşlı Dirbi Formasyonu, Pliyosen yaşlı

Saray Formasyonu (Çakıltaşı Üyesi, Kireçtaşı Üyesi) ve Davut Lavı ile Kuvaterner yaşlı

alüvyonlardır. Nitekim yapılan 04-ADO-2024/03 jeotermal sondajında sırasıyla Davut

Lavı, Saray Formasyonu, Pekiyidere Formasyonu ve Tepedam Metamorfitleri

kesilmiştir.

Ağrı-Diyadin-Yeşildurak AR: 41 no.lu jeotermal kaynak arama ruhsat sahasında

açılan 04-ADO-2024/03 jeotermal sondajı, 1.270,80 metre derinliğinde terk edilmiştir.

Kuyu terk kararı alındıktan sonra, 345,00 metreden 9 m3 çimento şerbeti ile ikinci tapa

çimento yapılmış, kuyu başına kör flanş bağlanarak kuyu emniyete alınmıştır.

Yaşanan teknik sıkıntılardan dolayı terk edilmek zorunda kalınan 04-ADO-

2024/03 jeotermal sondaj kuyusu üretime alınamamış ve üretim çalışmaları

yapılamamıştır. Blow-out yapan kuyuda kontrolsüz akışkan boşalımı olmuştur.

Kuyudan basınçlı halde gelen akışkanın değerleri (debi, sıcaklık) sağlıklı bir şekilde

(suyun farklı noktalarda geliyor (dağınık) olması, yüksek basınçtan dolayı kuyu başında

ölçüm yapılamaması vb.) ölçülememiştir. Akışın en fazla olduğu noktada yapılan

ölçümde (spool hattına bağlanan casing’in ucundan, kuyu başından yaklaşık 13 metre

uzaklıkta) 35 oC sıcaklık değeri okunmuştur. Debi ölçümü yapılamamış ancak farklı

noktalardan gelen akışkanın toplam debisinin 8-12 l/sn. civarında olduğu tahmin

edilmiştir. Kuyuda rezervuar sıcaklığı (kuyu içi sıcaklık) ve kuyu normal şartlar altında

tam olarak üretime açılamadığından gerçek üretim değerleri ölçülememiştir. Söz konusu

akışkanın spesifik kondüktivitesi (EC) 6.800 μS/cm, tuzluluğu ise 3,8 ppt olarak

ölçülmüştür. Yine sondaj lokasyonunda, kuyu başına yakın alanlarda Optima 7 gaz

analizörü ile yapılan gaz ölçümlerinde 1-6 ppm H2S, %2,54-6,92 CO2 değerleri

ölçülmüştür.